04/09/2024
THOÁT KHỎI NGỤC TÙ CỦA CẢM XÚC.
Thuyết giảng: Thầy Thích Hằng Luật
Dịch Việt: T Chan Ngo
Nguồn: Báo Bồ Đề Hải số 491
"Chúng ta vừa lắng nghe những bài pháp thoại tuyệt vời của hai vị Pháp Sư chia sẻ câu chuyện về hai vị anh hùng phi thường, cả hai đều đã trải qua một thời gian khốn khổ trong tù. Tuy nhiên, chắc chắn họ đã cho thấy bản chất và giá trị của cuộc sống. Một số quý vị có thể hỏi: “Tôi có nên vào tù và trải nghiệm cuộc sống ở đó không? Sau đó, có lẽ tôi sẽ có nhiều khả năng hơn để làm lợi lạc cho con người. Có lẽ đây sẽ là sự cần thiết cho cuộc đời tôi.” Nếu không đồng ý, hãy gật đầu. [Mọi người gật đầu.] Được rồi!
Trên thực tế, hầu hết mọi người đang sống trong tù mỗi ngày – chúng ta sống trong cái tù của cảm xúc. Khi chúng ta nhìn thấy ai đó hoặc điều gì đó mà chúng ta thích, chúng ta cảm thấy thoải mái và dễ chịu. Ngược lại, khi mọi việc không theo ý muốn của mình hoặc không thể hòa hợp với ai đó, chúng ta cảm thấy rất buồn, chán nản, thất vọng, buồn bã hoặc tức giận. Có phải vậy không? Đôi khi, chúng ta không chỉ cảm thấy bất an về tâm lý mà còn bị đau bụng hay cao huyết áp dẫn đến mất ăn hay mất ngủ. Đôi khi, chúng ta trở nên quá phấn khích hoặc u buồn. Những lúc khác, chúng ta cảm thấy không thể chịu đựng thêm được nữa nên tìm một vật tế thần để trút bầu tâm sự, hoặc tìm đến rượu. Thỉnh thoảng, chúng ta mở cửa tủ lạnh và ăn ngấu nghiến mọi thứ cho đến khi đau bụng. Hoặc, chúng ta chuyển qua mua sắm và sử dụng thẻ tín dụng một cách không thương tiếc. Chúng ta sống như vậy và ở trong ngục tù cảm xúc của mình dưới sự căng thẳng bất tận. Dường như chúng ta có quyền tự do làm bất cứ điều gì chúng ta muốn làm. Thực ra, chẳng phải như vậy!
Hôm nay, chúng ta đến để mừng ngày Quán Thế Âm Bồ Tát xuất gia. Quý vị có biết Bồ Tát Quán Thế Âm lìa nhà nào không? Một người không chỉ “rời khỏi nhà”đơn giản bằng thực thể. Xuất gia tức là rời bỏ căn nhà phiền não, căn nhà tình cảm. Hãy cùng tìm hiểu xem Bồ Tát Quán Thế Âm đã rời bỏ căn nhà phiền não như thế nào nhé. Chúng ta có thể học hỏi từ danh hiệu của Ngài, Quán Thế Âm: Quán tưởng về Âm thanh của Thế gian và Quán tưởng Thanh thản: Ngài luôn quán chiếu để xem liệu mình có thoải mái và có mặt trong hiện tại hay không. Hòa Thượng Tuyên Hóa nói với chúng ta rằng chúng ta phải luôn quán chiếu tâm mình để xem mình có thanh thản hay không. Nếu chúng ta không cảm thấy thoải mái, thì chúng ta nên làm gì? Tại sao chúng ta cảm thấy khó chịu? Đó là vì chúng ta có những suy nghĩ lan man và đã rồi nhảy trở vào nhà tù của cảm xúc.
Làm thế nào để chúng ta rời khỏi nhà tù của cảm xúc? Tôi nhớ Hòa Thượng đã từng nói: “Khi quý vị nhìn tôi tôi đang ký tấm ngân phiếu này, đừng cho rằng tôi chỉ ký chữ ký của mình. Trong khi tay cầm giấy tờ, tôi liên tục quan sát hơi thở của mình.” Làm thế nào để chúng ta quan sát hơi thở của chúng ta trong khi chúng ta đang giải quyết các giấy tờ theo hướng dẫn của Sư phụ? Đây là một kỹ thuật rất quan trọng.
Theo kinh điển, ý thức rất là phức tạp và cho nên không dễ điều phục. Điều này đặc biệt đúng đối với những người mới bắt đầu (tu). Khi chúng ta tự nhủ mình phải từ bi, tâm trí của chúng ta có thể không lắng nghe những yêu cầu của mình, đặc biệt là khi chúng ta tức giận. Khi đã nổi nóng, mặc dù chúng ta tự nhủ rằng mình không nên nổi sân, nhưng cảm xúc đó vẫn bộc phát. Trong khi ở trong hoàn cảnh này, bất kể chúng ta gặp chuyện gì, chúng ta rất dễ bị kích động. Đây là một vòng luẩn quẩn.
Tại sao chúng ta không thể kiểm soát được cơn giận? Vòng luẩn quẩn này xảy ra thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày. Một kỹ thuật thiết thực là không tương tác với ý thức của mình. Bây giờ hãy tạm gác tâm trí sang một bên và bắt đầu bằng cách thư giãn cơ thể. Bắt đầu với vai: nếu quý vị có thể thả lỏng vai thì có thể cảm thấy cơ thể mình được thư giãn. Đừng quên duỗi thẳng lưng để năng lượng có thể lưu thông một cách trôi chảy. Ngẩng đầu lên. Khi đó quý vị sẽ tỉnh táo hơn. Sau đó, thở chậm lại và quan sát hơi thở. Hãy để hơi thở trở nên nhẹ và sâu hơn. Bằng cách đó, quý vị sẽ trải nghiệm cảm giác nhẹ nhàng và thanh thản trong giây phút hiện tại.
Cho dù chúng ta không thể có được trải nghiệm giống như anh mù người Pháp có thể quán tưởng ánh sáng trong tâm trí của mình, nhưng ít nhất, chúng ta cũng có thể đạt được cảm giác nhẹ nhàng và thanh thản. Một khi chúng ta đã đạt được một cảm giác thoải mái, chúng ta có thể gửi nó ra cho tất cả chúng sinh, hồi hướng cho chúng sinh. Sự hồi hướng này xảy ra rất tự nhiên, không cần phải nói thành lời. Đó là một kinh nghiệm chia sẻ cùng một bản thể với tất cả chúng sinh. Người ta có thể âm thầm phát ra sự hồi hướng này mà không cần phải nói bất cứ điều gì. Ngược lại, nếu chúng ta không thể làm cho cơ thể và hơi thở của chúng ta nhẹ nhàng và êm dịu, thì ngay cả khi chúng ta nói về lòng từ bi, cơ thể và hơi thở của chúng ta sẽ bị căng thẳng. Khi đó chúng ta thực sự không thể nào hồi hướng thiện sự hay làm lợi ích gì cho người khác. Do đó, trước tiên chúng ta phải thư giãn, tĩnh lặng và bắt đầu từ bi với cơ thể vật chất và hơi thở của mình. Bằng cách này, chúng ta có thể làm cho mình thoát khỏi ngục tù của cảm xúc.
Thật ra đạo Phật không ở đâu xa mà ở đây và ngay bây giờ chỉ cần chúng ta tỉnh thức được giây phút hiện tại. Nếu chúng ta thường xuyên quán chiếu rằng mình đang thanh thản, thì chúng ta sẽ có thể thực sự an ổn. Nếu chúng ta có bất kỳ ảo tưởng hay suy nghĩ vẩn vơ nào, chúng ta sẽ không thoải mái. Khi thả lỏng cơ thể và điều hòa hơi thở, chúng ta sẽ thấy mình trở lại trạng thái thanh thản. Chúng ta có thể chưa quen trong giai đoạn đầu của pháp tu này nhưng chúng ta chỉ cần thường xuyên nhắc nhở mình: luôn niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, quán tưởng về sự xuất gia của Ngài– rời bỏ căn nhà phiền não và ngục tù tình cảm. Quý vị có thể thấy rằng mình sẽ không còn cảm thấy bị thôi thúc phải lướt mạng mỗi ngày để tìm kiếm thông tin mới.
Gần đây tôi có nghe nói về một chứng rối loạn gọi là nghiện Internet. Những người mắc chứng rối loạn này cảm thấy như sắp chết bất cứ khi nào họ không có Internet. Điều này xảy ra bởi vì tâm trí của họ liên tục tìm kiếm thông tin; chỉ cần không vào được mạng là họ cảm thấy cuộc sống thật vô nghĩa. Tại sao chúng ta không lướt qua trang web nội tâm của mình?
Trên thực tế, trang web nội tâm của chúng ta tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường, và nó có thể mang lại cho chúng ta sự thanh thản và bình yên. Hòa Thượng đã cảnh báo chúng ta đừng lãng phí nhiên liệu tự tánh của mình, vì khi chúng ta hết nhiên liệu bên trong, sẽ không còn có nữa. Thật ra, khi chúng ta quan tâm đến thân tâm của mình, chúng ta tìm lại được niềm hạnh phúc không bao giờ mua được.
Nếu quý vị có hàng tấn tiền ngày hôm nay, quý vị có thể mua được sự an toàn không? Không, bởi vì quý vị vẫn sẽ lo lắng. Tiền có mua được hạnh phúc không? Không, vì tâm trí quý vị vẫn lo lắng về tiền bạc. Tuy nhiên, khi chúng ta tập trung vào thân tâm của mình, chúng ta sẽ trải nghiệm được niềm hạnh phúc lớn lao nhất. Là người Phật tử, chúng ta nên cảm thấy biết ơn và trân trọng vì đó là kho tàng vô giá, không bao giờ có thể tìm thấy ở bên ngoài (thân của) chúng ta. Bất cứ điều gì có thể được tìm thấy bên ngoài cuối cùng sẽ bị mất. Trái lại, bất cứ điều gì được tìm thấy thông qua nội tâm của chúng ta sẽ không bao giờ bị mất đi."
Thuyết giảng: Thầy Thích Hằng Luật.
Dịch Việt: T Chan Ngo (04/02/2023)
Nguồn: Báo Bồ Đề Hải số 491, bài Escape the Prison of Emotions, giảng ngày 28/10/2007 tại Vạn Phật Thánh Thành.
🙏🙏🙏
