19/09/2026
Dạo này nhiều bác hỏi công ty em sao rồi. Dạ, vẫn sống. Lương vẫn chậm, nhà đầu tư vẫn "giữ liên lạc", con chatbot thỉnh thoảng vẫn hứa hoàn tiền cho khách. Còn em thì vẫn chạy đúng một vòng lặp: tám giờ vào công ty, chín giờ giao ban, mỗi người báo cáo ba câu giống hệt hôm qua. "Hôm qua em sửa lỗi. Hôm nay em sửa tiếp. Em không vướng gì." Có hôm em nghi cả phòng đang phát lại băng ghi âm mà không ai phát hiện ra, kể cả người phát.
Bốn năm đi làm, em ngộ ra một điều: việc văn phòng không giết ai cả. Nó chỉ làm cho thứ ba giống thứ hai, thứ tư giống thứ ba, rồi một hôm các bác ngẩng lên thì đã hết quý.
Thế nên em mới phải kể chuyện này. Vì hơn hai tháng nay, mỗi ngày của em có đúng bốn phút không giống hôm qua. Bốn phút xếp hàng mua xôi bà Nhung. Vâng, xếp hàng. Đấy là hàng xôi vỉa hè duy nhất ở Hà Nội mà em thấy người ta xếp hàng tử tế, vì bà tuyên bố đứa nào chen là bà không bán.
Buổi sáng thứ nhất
Hôm đấy có một bạn nữ đứng xếp hàng ngay trước em. Khẩu trang kín mít, tóc buộc cao, dây đeo thẻ màu xanh, giống hệt dây thẻ của đám người lạ mặt dạo này hay ra vào tòa bên kia đường, nghe nói có công ty mới chuyển về.
Em xin thề em không phải loại ra đường là nhìn gái. Em nhìn vì bạn ấy làm một việc mà ba năm ăn xôi ở đây em chưa thấy ai dám làm. Bạn ấy bảo bà Nhung:
Bà cho cháu một lạc, không hành ạ.
Không hành. Ở hàng bà Nhung. Hành phi là niềm kiêu hãnh của bà, bà dậy phi từ năm giờ sáng, thơm sang tận bốt bảo vệ của bác Thìn. Bà khựng lại đúng một giây, nhìn bạn ấy như nhìn một đứa vừa gọi bát phở không nước. Nhưng bà vẫn gói.
Rồi bạn ấy nhận tiền thừa, đứng đếm lại. Đếm xong, bạn ấy đưa lại bà hai nghìn:
Bà trả thừa cho cháu ạ.
Em đứng sau, tự nhiên thấy tim mình chạy sai nhịp. Em tự chẩn đoán: thiếu ngủ.
Buổi sáng thứ chín
Đến hôm thứ chín thì em hết đổ cho thiếu ngủ được. Em biết là thứ chín vì em đếm. Dân kỹ thuật mà, cái gì lặp lại là em đếm.
Chín buổi sáng, em thu được các dữ liệu sau. Bạn ấy đến lúc bảy giờ bốn mươi, lệch không quá hai phút. Luôn xôi lạc, luôn không hành, luôn đếm lại tiền thừa. Thẻ nhân viên lúc nào cũng lật mặt sau ra ngoài, em thề là em đã thử nhìn từ mọi góc mà một người xếp hàng tử tế được phép nhìn.
Còn em thì bảy giờ ba mươi lăm đã có mặt, đứng ở mép vỉa hè giả vờ xem điện thoại, chờ bạn ấy vào hàng là em vào ngay sau. Em không tự hào gì về chuyện này.
Và bạn ấy làm tester. Cái này em biết vì có hôm bạn ấy vừa xếp hàng vừa nghe điện thoại, nói đúng một câu, giọng nhỏ mà lạnh:
Lỗi này em tái hiện được mười trên mười lần. Anh đừng bảo do máy em.
Bác nào không làm nghề thì để em giải thích tester là gì. Các bác nhớ lại hồi đi học, cái đứa sao đỏ sáng nào cũng đứng ở cổng trường, tay cầm quyển sổ, ghi tên các bác vì tội đi muộn với không sơ vin. Lớn lên mấy đứa đấy không biến mất đâu. Chúng nó đi làm tester. Vẫn đứng ở cổng, vẫn quyển sổ, chỉ khác là giờ thứ bị ghi tên là code của bọn em.
Theo lẽ tự nhiên thì dev với tester là thiên địch. Thế mà em đứng sau lưng một bạn tester, nghe bạn ấy dập một thằng dev tội nghiệp nào đấy qua điện thoại, và thấy hay vl.
Hôm đấy em quyết định bắt chuyện. Em chuẩn bị từ tối hôm trước, có viết nháp hẳn hoi. Câu thắng cuộc sau ba vòng loại là: "Bạn cũng không ăn được hành à?" Tự nhiên, có điểm chung, mở ra được hội thoại. Em ăn hành bình thường, nhưng vì đại cục em sẵn sàng bỏ.
Sáng ra, em đứng sau bạn ấy, hít một hơi thật sâu. Và nói với bà Nhung:
Cho cháu như mọi khi.
Hết. Soạn cả đêm, sáng ra nói được đúng một câu, mà còn gửi nhầm người nhận.
Buổi sáng thứ hai mươi ba
Hôm đấy mưa. Mưa rào kiểu Hà Nội, đang nắng chang chang thì đổ.
Em không mang ô. Em chưa bao giờ mang ô. Em tin dự báo thời tiết như tin vào thời hạn em tự hứa với sếp, tức là biết sai mà vẫn tin. Bạn ấy thì có ô. Ô màu vàng.
Hàng hôm đấy dài. Em đứng chếch sau lưng bạn ấy, đầu trần, mặt cố tỏ ra là em thích thế. Được một lúc, em nhận ra vai trái mình không bị ướt nữa. Em nhìn lên. Cái ô vàng đã ngả về phía sau một đoạn, vừa đủ che nửa người em. Bạn ấy không quay lại. Không nói gì. Vẫn nhìn thẳng vào chõ xôi, như thể cái ô tự nó nghiêng.
Em đứng im, nửa người khô, nửa người ướt, không dám nhúc nhích vì sợ cái ô nó nghĩ lại.
Người bình thường đến đoạn này sẽ nói "cảm ơn bạn". Em không nói. Em về công ty, ngồi cả buổi sáng với một bên vai ướt, không sửa được lỗi nào. Anh CTO đi qua hỏi em có vướng gì không. Em bảo em không vướng gì.
Bốn năm nay sáng nào em cũng nói câu đấy. Hôm đấy là lần đầu tiên em nói dối.
Buổi sáng thứ ba mươi mốt
Bạn ấy đang chờ xôi thì cúi xuống nhìn cái mã QR chuyển khoản dán trên thùng. Nhìn rất lâu. Rồi lấy móng tay cậy mép giấy. Bên dưới lòi ra một cái mã khác.
Có đứa dán đè mã của nó lên mã của bà, chắc mới sáng sớm nay, giả làm khách rồi dán trộm lúc bà còn đang lúi húi dọn hàng. Thảo nào từ sáng bà cứ lẩm bẩm sao khách quét mã nườm nượp mà cái loa báo tiền im thin thít. Tiền mấy gói xôi đầu ngày đã chảy về túi một thằng trời đánh nào đấy. Bà Nhung chửi một tràng rất dài, em xin phép không chép lại vì bài này em để chế độ công khai. Còn bạn ấy chỉ nói:
Hôm qua góc trên bên trái nó quăn lên, cháu nhớ. Hôm nay tự nhiên phẳng lì ạ.
Hôm qua góc giấy quăn. Các bác ạ, em làm nghề bốn năm, em còn không nhớ hôm qua mình mặc áo gì.
Từ hôm đấy bà Nhung gói xôi cho bạn ấy không cần dặn. Không hành, và gói to hơn gói của em thấy rõ. Có hôm hơn chín giờ, em đứng bên cửa kính tầng 5 nhìn xuống, thấy bạn ấy chạy sang lúc hàng đã vãn, hai bà cháu đứng rì rầm với nhau rất lâu. Rì rầm cái gì thì em chịu.
Rồi bạn ấy nghỉ ba hôm liền.
Ba hôm đấy em mới biết bốn phút kia chiếm bao nhiêu phần trăm một ngày của em. Em vẫn ra đúng giờ đấy, vẫn mua xôi, vẫn xôi đấy mà ăn như nhai giấy in. Sang hôm thứ ba, em đánh liều hỏi bà Nhung. Bà không thèm ngẩng lên:
Con bé ốm, hôm nọ đã thấy nó sụt sịt rồi. Mà sao lại hỏi bà? Hỏi nó ấy.
Hỏi nó. Vâng. Em mà hỏi được nó thì em đã không phải hỏi bà.
Buổi sáng thứ bốn mươi mốt
Tối hôm trước, nhóm Duy Tân Confessions lên bài mới: "Nghe đồn ở hàng xôi tòa Thành Đạt có một cậu dev, sáng nào cũng xếp hàng sau lưng đúng một bạn nữ. Hơn hai tháng rồi, chưa mở mồm nói được câu nào. Cả hàng sốt ruột hộ."
Qua một đêm đã gần nghìn lượt chia sẻ. Bình luận toàn kiểu "nói đi ông ơi", "tôi hay đứng thứ ba trong hàng, tôi xác nhận", "dev phố này code thì liều mà sống thì nhát".
Em đọc mà lạnh sống lưng. Không phải vì nhục, nhục thì em quen rồi. Em lạnh vì ở phố này có đúng một người chuyên viết truyện về người khác rồi đứng đảo hành phi chờ người ta sống theo: bà Nhung. Bà từng viết hẳn một bài về em, và em đã sống theo đúng bài đấy lúc nào không biết. Em xâu chuỗi lại. Bạn ấy xuất hiện ở đúng hàng xôi của bà. Cái ô. Ba hôm nghỉ ốm. Nhỡ đâu tất cả là kịch bản của bà, còn em lại đang là nhân vật?
Sáng ra, chờ bạn ấy đi khuất, em chìa điện thoại hỏi thẳng. Bà Nhung liếc màn hình đúng một giây:
Không phải bà. Văn bà không cụt lủn thế này. Mà chuyện này bà viết làm gì, nó có từ hồi bà còn chưa biết dùng điện thoại.
Em hỏi bà nói thế là ý gì. Bà bảo đứng dịch ra cho người khác còn mua.
Ba buổi sáng tiếp theo, em vẫn ra, vẫn đứng sau, vẫn câm như hến. Khác mỗi một điều: giờ cả hàng xôi đứng nhìn gáy em, có ông còn hắng giọng nhắc.
Buổi sáng thứ bốn mươi lăm
Sáng hôm đấy em ra, vẫn giờ đấy, vẫn đứng sau. Em tự hứa hôm nay sẽ nói. Từ buổi thứ chín đến giờ, em đã tự hứa như thế ba mươi sáu lần. Em có đếm.
Đến lượt, bạn ấy nhận xôi, đếm tiền thừa. Nhưng không đi. Bạn ấy quay lại, nhìn thẳng vào em, kéo khẩu trang xuống, và hỏi bằng cái giọng đều đều của người đang làm thủ tục:
Tên gì? Lớp nào?
Em đứng hình.
Các bác chưa hiểu đâu. Để em tua lại mười năm.
Lớp 11, trường huyện. Em học 11A7. Cứ sáng thứ hai, thứ tư, thứ sáu, đứng ở cổng trường là một con bé sao đỏ lớp 11A1, kính dày như đít chai, tóc tém, tay cầm quyển sổ bìa xanh. Em thích nó. Thích kiểu thằng con trai mười bảy tuổi, tức là không biết phải làm gì với cái sự thích đấy. Khác lớp, khác dãy nhà, không có một lý do nào để nói chuyện. Mất cả học kỳ một em chỉ dám đứng nhìn.
Sang học kỳ hai em mới nghĩ ra cách tự tạo lý do. Cứ hôm nào nó trực là em bỏ áo ra ngoài quần, đi qua cổng thật chậm. Nó chặn lại, mở sổ, hỏi đúng một câu: "Tên gì? Lớp nào?" Phù hiệu em may ngay trên ngực áo, tên với lớp sờ sờ ra đấy, thế mà lần nào nó cũng hỏi y như lần đầu. Em cứ tưởng quy định của sao đỏ nó thế. Em trả lời. Nó ghi. Hết. Đấy là toàn bộ các cuộc trò chuyện giữa em và mối tình đầu của em.
Cái giá thì không rẻ. Học kỳ đấy lớp em đội sổ thi đua toàn trường, công đầu thuộc về em. Hạnh kiểm em tụt xuống loại khá, cả lớp nhìn em như nhìn tội đồ, cô chủ nhiệm mời bố em lên trường. Bố em về hỏi mày bị làm sao mà có mỗi cái áo cũng không nhét được vào quần. Em không giải thích được. Em có hư đâu. Em chỉ muốn mỗi sáng có một người hỏi tên mình.
Tên nó thì em biết chứ, em đọc trộm trên phù hiệu ngay từ tuần đầu tiên. Em thuộc cái tên đấy hơn thuộc công thức lượng giác. Nhưng cả năm lớp 11, em chưa một lần gọi cái tên đấy thành tiếng. Sao đỏ chỉ đi hỏi tên người khác, có ai gọi tên sao đỏ bao giờ.
Lên lớp 12, trường cho khối 12 nghỉ trực để ôn thi. Em mất lý do hợp pháp duy nhất. Rồi thi, rồi mỗi đứa một nơi, rồi thôi.
Và bây giờ, mười năm sau, giữa phố Duy Tân, nó đứng trước mặt em. Không kính, tóc dài, tay cầm gói xôi lạc không hành.
Cậu lớp 11A7, - nó nói tiếp, vì em vẫn chưa khởi động lại xong. - Không sơ vin. Bốn mươi lăm lần. Cuối năm tớ phải cộng sổ nộp Đoàn trường, cậu đứng đầu sổ, bỏ xa đứa thứ hai, tớ quên sao được. Mà cậu tưởng tớ không biết à? Làm gì có đứa nào quên sơ vin đúng thứ hai, thứ tư, thứ sáu. Tớ giở sổ của đứa trực thứ ba, thứ năm, thứ bảy ra đối chiếu rồi, không có tên cậu lấy một lần. Lỗi chỉ xuất hiện khi người trực là tớ. Hồi đấy tớ chưa biết gọi nó là gì. Giờ đi làm thì biết rồi: lỗi tái hiện có điều kiện. Mà tên cậu in ngay trên phù hiệu, từ lần thứ ba là tớ thuộc rồi, cần gì phải hỏi. Tớ vẫn hỏi, vì không hỏi thì cậu đi qua mất.
Em mở mồm. Câu đầu tiên trong đời em chủ động nói với nó, và là một câu rất ngu:
Thế cậu nhận ra tớ từ bao giờ?
Từ hôm đầu tiên. Mười năm rồi mà cậu vẫn cái dáng gù gù đấy, vẫn cái kiểu đứng sau lưng người ta đấy. Tớ định chào. Xong tớ nghĩ, cứ thử xem đã. Mười năm, bản mới, trông sáng sủa hơn bản cũ, không biết lỗi cũ đã sửa chưa. Tớ chờ. Tớ lật cả thẻ ra đằng sau, không cho cậu quay cóp, muốn biết thì phải mở mồm ra hỏi. Tớ nghiêng ô. Tớ đăng hẳn bài lên nhóm, báo lỗi công khai cho cả phố, mà người phụ trách vẫn không chịu xử lý.
Bài đấy là cậu viết?
Chứ ai. Hôm nay là buổi thứ bốn mươi lăm. Hồi lớp 11 tớ cũng chờ cậu đúng chừng đấy lần, chờ cậu nói thêm được một câu gì khác ngoài tên với lớp, rồi hết năm học. Lần này tớ không chờ đến lần thứ bốn mươi sáu nữa.
Nói xong nó thò tay vào túi áo, lấy ra một tờ giấy gấp nhỏ bằng hai ngón tay, kẹp giữa ngón trỏ với ngón giữa, đưa thấp ngang thắt lưng, đúng cái kiểu chuyền giấy dưới gầm bàn cho khỏi lọt mắt cô giáo. Em cầm lấy theo phản xạ, tay cũng hạ thấp ngang thắt lưng. Mười năm rồi mà cái phản xạ đấy vẫn còn. Nó kéo khẩu trang lên, đi sang đường.
Cả hàng xôi nhìn em. Ông chú hay đứng thứ ba vỗ vai em một cái, không nói gì, nửa như chia buồn, nửa như chúc mừng. Bà Nhung dúi gói xôi vào tay em:
Bà bảo rồi. Chuyện này bà không viết nổi đâu. Bà chỉ viết được chuyện bịa thôi.
Em cầm gói xôi với tờ giấy lên tầng 5, chui vào phòng họp trống, đóng cửa, rồi mới dám mở. Giấy ô ly xé từ sổ, mép còn răng cưa. Gấp tư, rồi gấp đôi. Hồi đi học, thứ này đi qua tay em không biết bao nhiêu lần, chuyền từ dãy trong ra dãy ngoài, nhưng lần nào cũng là chuyền hộ. Đây là tờ đầu tiên ghi địa chỉ nhận là em.
Chữ viết tay, không cần dòng kẻ vẫn thẳng hàng, y như chữ trong quyển sổ bìa xanh ngày xưa:
Phiếu kiểm thử hồi quy
Ca kiểm thử: đứng sau lưng người ta, có mở mồm nói được câu nào không.
Bản cũ, lớp 11: chạy 45 lần. Kết quả: chỉ nói tên với lớp. Không đạt.
Bản mới, Duy Tân: chạy 45 lần. Kết quả: "Cho cháu như mọi khi." Không đạt.
Kết luận: lỗi cũ còn nguyên. Mức độ: nghiêm trọng. Mười năm không ai sửa.
Hạn sửa: trưa mai, trước 11 giờ, bún ngan ngõ 60. Quá hạn không gia hạn.
Người kiểm thử: sao đỏ 11A1.
Bác nào không làm nghề: kiểm thử hồi quy là cứ ra bản mới, tester lại lôi mấy ca cũ ra chạy lại, xem lỗi ngày xưa đã hết chưa. Nó chạy lại đúng một ca. Trên em. Hai lần chạy cách nhau mười năm.
Còn câu "Cho cháu như mọi khi" thì các bác nhớ rồi đấy. Buổi thứ chín. Em cứ tưởng hôm đấy không ai nghe.
Buổi sáng thứ bốn mươi sáu
Sáng nay em vẫn ra lúc bảy giờ ba mươi lăm, vẫn đứng ở mép vỉa hè. Nhưng lần này em không chờ nó vào hàng trước nữa. Vừa thấy cái dây thẻ xanh bắt đầu sang đường là em bước vào hàng. Lần đầu tiên sau mười năm, em đứng trước nó.
Bảy giờ bốn mươi, em nghe tiếng bước chân dừng lại sau lưng. Em quay lại. Tim em lại chạy sai nhịp, và lần này em biết thừa không phải do thiếu ngủ. Áo em hôm nay sơ vin tử tế. Em hỏi:
Tên gì? Lớp nào?
Nó nhìn em một lúc. Rồi nó kéo khẩu trang xuống, cười. Cái kiểu cười mà mười năm trước em bỏ áo ngoài quần bốn mươi lăm lần vẫn không được thấy.
Biết thừa rồi còn hỏi.
Biết. Nhưng mười năm trước toàn cậu hỏi tớ. Hôm nay đến lượt tớ.
Diệp. 11A1.
Diệp, - em nhắc lại. Gọi được rồi mới thấy, hóa ra cũng không khó như em tưởng.
Rồi em quay lên bảo bà Nhung:
Bà cho cháu hai gói. Một như mọi khi. Một lạc, không hành.
Mười năm em mới gọi được tên mối tình đầu của mình thành tiếng, các bác ạ. Các bác đừng cười. Cả cái phố này ngày nào cũng ngồi sửa lỗi cho thiên hạ, riêng lỗi của mình thì để đấy, năm này qua năm khác, không ai báo, không ai sửa.
Lỗi của em sửa xong chưa thì em chưa dám nói. Diệp bảo phải theo dõi thêm vài bản nữa, tester không bao giờ tin lời dev. Còn trưa nay là hạn sửa lỗi: bún ngan ngõ 60, trước mười một giờ, không thì chị Ngan lại bảo mai nhanh chân.
Tờ giấy em gấp lại đúng nếp cũ, để túi áo ngực. Trưa nay em sẽ đến sớm. Mười năm là đủ muộn rồi.
Viết tặng những ai từng cố tình mắc lỗi, chỉ để được một người hỏi tên.
