31/07/2026
Bài 2: Thực trạng và những điểm nghẽn: Sự năng động và tính dễ tổn thương cùng tồn tại (Chia sẻ thực trạng thiên tai, tai nạn và phòng, chống đuối nước.)
Hãy cùng nhìn lại thực trạng hiện nay.
Thể thao dưới nước đang trở thành một trong những lĩnh vực tiêu dùng năng động nhất của kinh tế biển toàn cầu. Các hoạt động như câu cá, chèo ván SUP, lướt sóng, bơi lội, du lịch biển... đều duy trì tốc độ tăng trưởng trên 9% mỗi năm.
Đặc biệt tại các nền kinh tế ven biển và quốc đảo trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, lĩnh vực này đang trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch, công nghiệp sản xuất thiết bị và các cộng đồng ven biển.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ ấy là những vấn đề rất đáng quan ngại.
Theo tôi, có ba mâu thuẫn mang tính cấu trúc cần được nhìn nhận.
👉 Mâu thuẫn thứ nhất: Sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động dưới nước nhưng hạ tầng an toàn lại chưa theo kịp.
Tốc độ người dân tham gia các hoạt động trên sông, hồ và biển đang vượt xa tốc độ phát triển của hệ thống cứu hộ công cộng cũng như năng lực quản lý an toàn vùng nước.
Đặc biệt tại các hồ chứa ở nông thôn, sông ngòi trong đô thị hay các bãi đá ven biển — những khu vực không thuộc các điểm vui chơi dưới nước được quy hoạch chính thức — phần lớn đều không có hệ thống giám sát, không có kết nối mạng và cũng không được trang bị các thiết bị cứu hộ chuyên nghiệp.
👉 Mâu thuẫn thứ hai: Những hiện tượng thủy văn cực đoan đang khiến kinh nghiệm truyền thống dần mất đi hiệu quả và đang làm cho kinh nghiệm truyền thống dần trở nên lỗi thời.
Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến khó lường. Các hiện tượng như mưa lớn cường độ cao trong thời gian ngắn, lũ quét, bão, ngập úng đô thị và nhiều sự kiện thủy văn cực đoan khác đang xuất hiện với tần suất ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh đó, các công nghệ, phương thức quản lý và hệ thống trang thiết bị truyền thống ngày càng khó đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn cũng như quản lý hiệu quả các vùng nước.
👉 Mâu thuẫn thứ ba: cũng là vấn đề cốt lõi nhất:
Cách tiếp cận trong giáo dục an toàn vùng nước của chúng ta vẫn chưa đi đúng bản chất, thậm chí còn tồn tại những nhận thức lệch lạc.
Trong suốt những năm qua, công tác giáo dục phòng, chống đuối nước chủ yếu vẫn dừng lại ở việc giảng dạy lý thuyết trên lớp, tuyên truyền mang tính khuyến cáo, cảnh báo, răn đe hoặc yêu cầu ký cam kết.
Kết quả là gì?
Trẻ em chỉ được hình thành một nhận thức duy nhất rằng:
"Nước rất nguy hiểm."
Nhưng khi thực sự gặp sự cố dưới nước, chính sự sợ hãi lại chi phối toàn bộ hành động của các em, khiến khả năng phán đoán bình tĩnh bị đánh mất và "thời điểm vàng" để tự cứu mình cũng trôi qua.
Nói một cách thẳng thắn, mô hình giáo dục chỉ tập trung vào việc "tránh xa nguồn nước" thực chất là một phương thức phòng vệ mang tính bị động.
Đó chỉ là cách cô lập rủi ro, chứ không phải xây dựng năng lực. Và càng không thể trở thành giải pháp căn cơ để giải quyết tận gốc vấn đề an toàn vùng nước.
Ảnh: Sưu tầm
