23/04/2019
🌵🌵🌵 KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC THANH LONG
1️⃣ Đặc điểm cây thanh long
Cây thanh long được trồng nhiều ở khu vực Bình Thuận, Long An, Tiền Giang… Quả thanh long là mặt hàng nông sản xuất khẩu quan trọng của nước ta, mang lại giá trị kinh tế cao.
Thanh long thuộc họ xương rồng, chính vì thế cây cần nhiều ánh sáng để phát triển. Thanh long có khả năng chịu hạn tốt, thích hợp trồng ở những khu vực có nhiệt độ cao. Đất phù hợp để trồng thanh long thường là vùng đất xám, phù sa, đất phèn… có khả năng thoát nước tốt vì cây không chịu được úng nước.
Giống thanh long được trồng chủ yếu ở nước ta là thanh long ruột đỏ và thanh long ruột trắng. Thanh long ruột đỏ có giá trị kinh tế lớn, nhưng đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao. Nên thanh long ruột đỏ chủ yếu được trồng ở khu vực Long An, Tiền Giang. Thanh long ruột trắng không yêu cầu kỹ thuật chăm sóc cao như ruột đỏ, nên đây là giống thanh long chính trồng ở nước ta, tập trung chủ yếu ở tỉnh Bình Thuận.
2️⃣CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI TRỒNG
💥CHỌN GIỐNG
Chọn cành thanh long ruột đỏ to, khỏe, thẳng, không bị sâu bệnh, tuổi cành lớn hơn 6 tháng để làm giống. Hom giống có thể được giâm trước khi trồng hoặc trồng thẳng ra vườn.
💥ĐẤT TRỒNG
Đất trồng thanh long ruột đỏ cần được bà con xử lý kỹ trước khi trồng để trừ cỏ dại và nấm bệnh. Tùy thuộc vào điều kiện mà làm đất thành mô hoặc đào hố để trồng thanh long, phải đáp ứng các yêu cầu sau: cao ráo, thoát nước tốt để không bị úng, làm thối rễ cây ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của cây thanh long.
Bà con nên chú ý, tuyệt đối không được lạm dụng phân bón hoá học và thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật. Dư lượng chất hoá học tồn lại trong đất lâu ngày sẽ giết chết hệ vi sinh vật có lợi, làm đất mất độ tơi xốp, bị chai cứng, mất cân bằng độ ẩm, pH, không thể canh tác đạt năng suất cao. Độ phì nhiêu của đất được quyết định bởi hàm lượng các chất hữu cơ. Nếu hàm lượng các chất hữu cơ trong đất bị mất đi hoặc không còn đủ, đất sẽ mất khả năng tự phục hồi sau mùa vụ. Lúc đó, chi phí bà con phải bỏ ra để cải tạo rất lớn và mất rất lâu (3-5 năm) để đất trở về trạng thái có thể canh tác hiệu quả như cũ. Chính vì vậy, phân hữu cơ, nhất là phân hữu cơ vi sinh không chỉ là sự lựa chọn tốt nhất ở hiện tại, mà còn là sự đầu tư bền vững cho tương lai.
💥MẬT ĐỘ TRỒNG
Nên trồng thanh long với mật độ từ 900-1100 trụ/ha. Tránh trồng dày sẽ làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trái, có thể trồng xen canh thanh long ruột đỏ với các loại rau màu hoặc cây ngắn ngày khác.
💥THỜI VỤ TRỒNG
Thanh long có thể trồng quanh năm, tuy nhiên bà con thường trồng vào tháng 10-11 hoặc tháng 4-5.
Vào tháng 10-11 dương lịch thì nguồn hom dồi dào do cùng thời điểm tỉa cành, cuối mùa mưa độ ẩm phù hợp, nhưng lúc này cây chưa đủ lớn để chịu được nắng hạn, do đó cần chú ý đến tưới nước và giữ ẩm trong mùa nắng.
Vào tháng 4-5 dương lịch thì thuận lợi về thời tiết – đầu mùa mưa, tuy nhiên xuống giống thời gian này phải chuẩn bị hom giống trước vì là mùa thanh long ra hoa.
💥CÁCH TRỒNG
Trồng thanh long bằng mô
Mô hoặc hố trồng thanh long phải đáp ứng yêu cầu: cao, ráo, thoát nước tốt và giữ nước tốt, vì cây thanh long cần lượng nước không cao, nhưng phải cung cấp đầy đủ. Về mùa mưa phải thoát nước tốt và không bị úng sẽ làm thối rễ cây, ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất.
Đối với cây thanh long nếu trồng trên mô do điều kiện đất trồng thấp, mực thủy cấp cao nên rất dễ ảnh hưởng đến bộ rễ của cây, nhất là vào mùa mưa dễ bị ngập úng. Chính vì bộ rễ là nơi hút chất dinh dưỡng trong đất cung cấp cho cây sinh trưởng, phát triển, do vậy phải tạo điều kiện tốt cho rễ phát triển, nên vùng đất thấp cần đắp mô cao để trồng.
Những vùng đất thấp phải đắp mô trồng cao 30-35cm và rộng 50-60cm
Trồng thanh long bằng hố
Trước khi đặt hom phải đào cạnh trụ một hố có kích thước 25 – 30cm, sâu 10 – 15 cm, rồi bón lót 5- 10 kg phân chuồng + 0,5 kg Super lân. Tùy điều kiện đất trồng mà có thể đào hố trồng vuông hoặc tròn, kết hợp bón lót phân vô cơ và hữu cơ, sau đó phủ lên một lớp đất trước khi trồng. Hố trồng được đào cạnh bên trụ thanh long, sau đó kết hợp bón lót phân vô cơ và hữu cơ trước khi trồng.
Những vùng đất cao, sau khi định vị kích thước rồi trồng trụ và sau đó trồng thanh long, người dân thường ít chú ý đến khâu bón lót trước khi trồng, điều này tốt cho cây thanh long sau này. Vì bón lót sẽ tạo thức ăn dự trữ cho cây khi rễ phát triển sẽ sử dụng được ngay, khi đó cây có điều kiện sinh trưởng tốt giai đoạn đầu.
Cây hom trong bầu ươm thì đào hố sâu khoảng 10cm
Cây hom không trồng trong bầu ươm, thì đào hố sâu 5cm là vừa
Độ rộng lỗ trồng: Nếu có bón lót phân hữu cơ và phân hóa học thì đào hố rộng 30-40cm để bón phân cho phù hợp.
💥BÓN LÓT TRƯỚC KHI TRỒNG
Sau khi đào hố xong thì bón phân lót và thuốc trừ sâu dạng hạt (vd: basudin 10H…) để tạo cho môi trường đất trồng không còn các đối tượng gây hại cho sinh trưởng và phát triển của cây thanh long và cung cấp dinh dưỡng cho đất, đến khi bộ rễ thanh long phát triển thì sẽ có đầy đủ chất dinh dưỡng để sử dụng.
Giai đoạn kiến thiết cơ bản là một giai đoạn rất quan trọng. Giai đoạn này bà con cần chú ý đến việc tạo tán cây và bón phân phù hợp để cây phát triển. Giai đoạn từ 1-2 năm tuổi cây cần nhiều đạm, lân, kali và trung vi lượng để tập trung phát triển bộ rễ và bộ khung cơ bản, để chồi và cành to mập, khỏe mạnh.
Bón lót phân hữu cơ/phân hữu cơ vi sinh trước khi trồng và khoảng 6 tháng sau khi trồng. Mỗi trụ bón khoảng 10-15kg phân chuồng hoai mục + 0,5 kg supe lân/lân hoặc thay thế phân chuồng bằng 1-2kg phân hữu cơ vi sinh.
Sau đó mỗi tháng bón 1 lần phân hóa học với liều lượng 50-80g urea + 100 – 150 g NPK/trụ. Dùng rơm tủ lên gốc và tưới nước cho phân tan.
Năm 2 nên bón phân hữu cơ/ phân hữu cơ vi sinh 2 lần vào đầu và cuối mùa mưa. Bón 15-20kg phân chuồng hoai mục mục + 0,5 kg supe lân/lân hoặc thay thế phân chuồng bằng hoặc 3-4kg phân hữu cơ vi sinh mỗi trụ.
Mỗi tháng bón định kỳ phân hóa học với liều lượng 80-100g urea + 150-200g NPK/trụ.
💥TỈA CÀNH, TẠO TÁN
Cắt tỉa cành tạo tán tròn, phân bố đều quanh trụ. Chọn các cành to khỏe để lại, tỉa bỏ những cành sâu bệnh, cành khuất trong tán. Tỉa cành mới theo nguyên tắc 1 cành mẹ, 2 cành con.
💥TƯỚI NƯỚC
Tuy thanh long ruột đỏ là loại cây chịu hạn tốt nhưng nếu kéo dài sẽ làm cây mất sức, ảnh hưởng đến năng suất. Do đó, tùy thuộc vào điều kiện mà thay đổi nhịp độ tưới cho phù hợp từ 3-7 ngày/lần.
3️⃣ CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY THANH LONG
⛔️ BỆNH THỐI NGỌN, THỐI ĐẦU CÀNH
Bệnh thối ngọn, thối đầu cành do nấm Alternaria sp. gây ra. Bệnh thường xuất hiện quanh năm, nhất là ở điều kiện nóng ẩm như vào đầu mùa mưa. Cây thanh long khi bị bệnh thường chậm phát triển, giảm hẳn số cành. Các cành nhánh bị bệnh thường có những vết bệnh sũng nước, cành chuyển màu vàng nâu, mềm rồi thối nhũn, vết bệnh thường xuất hiện từ ngọn xuống. Bệnh nặng có thể khiến cả trụ thanh long bị chết.
⛔️ BỆNH ĐỐM NÂU
Bệnh phát triển mạnh ở điều kiện độ ẩm cao, buổi sáng có sương mù. Bệnh đốm nâu trên thân và cành có vết bệnh là những đốm tròn màu nâu, giống như mắt cua. Vết bệnh rải rác hoặc tập trung dọc theo thân cành. Bệnh phát triển mạnh khi gặp điều kiện thuận lợi, các vết bệnh liên kết với nhau làm cho cành sần sùi, gây thối từng mảng, cành kém phát triển. Bệnh trên trái làm cho trái non bị rụng, vỏ trái sần sùi, nám cả trái làm giảm giá trị.
⛔️ BỆNH NÁM CÀNH
Bệnh nám cành thường xuất hiện vào mùa nắng, khi thời tiết thất thường và ở các vườn được chăm sóc kém, vườn vừa thu hoạch. Các vết bệnh xuất hiện ở thân cành như là những vết đốm, vết biến màu và trên đó mọc lên lớp nấm màu xám tro. Bệnh phát triển mạnh trên thân cành gây hại nghiêm trọng, làm cành kém phát triển hoa và trái non bị rụng, ảnh hưởng lớn đến năng suất cây thanh long.
⛔️ BỆNH THÁN THƯ
Bệnh thán thư phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm không khí cao, mưa nhiều ẩm ướt. Khi cây ra cành non nhiều hoặc khi cây đang ra hoa mà có mưa hoặc sương nhiều cũng là điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển mạnh thêm. Bệnh gây hại nghiêm trọng ở tất cả các giai đoạn ra hoa, sắp thu hoạch và sau khi thu hoạch.
Trên cành có vết bệnh bắt đầu từ phần ngọn hay mép cành lan vào trong, vết thối mềm, có dạng tròn hay bất định, tâm màu nâu đỏ, lõm xuống đặc trưng bởi những vòng tròn đồng tâm màu nâu. Bệnh xuất hiện cả trên nụ hoa, nấm tạo thành những đốm đen nhỏ làm hoa bị biến màu nâu đen rồi rụng. Bệnh thán thư trên trái là những vết bệnh đốm nhỏ sau đó lớn dần và chuyển sang màu nâu sậm, vết bệnh phát triển nhanh thành những mảng thối lõm vào trong vỏ trái.
Nấm bệnh gây ra bệnh thán thư tồn tại trong nguồn xác bã thực vật hoặc trong các cành trái bị bệnh trong vườn, mầm bệnh lây lan chủ yếu trong gió, trong nước và do con người trong quá trình chăm sóc.
⛔️ BỆNH NẤM BỒ HÓNG
Bệnh nấm bồ hóng thường phát triển chủ yếu vào mùa nắng. Nấm bệnh phát triển thành một lớp mụi đen trên thân cành, làm cho cây giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Bệnh nấm bồ hóng thường tấn công trên nụ hoa, trái non làm rụng hoa, rụng trái non, bệnh làm mất màu ngay tại vết bệnh trên vỏ trái, bệnh nặng làm vỏ trái xù xì, ảnh hưởng tới mẫu mã.
Nấm bệnh tồn tại trên cành, trái bị nhiễm bệnh và lây lan nhờ gió, nước hay côn trùng.
⛔️ BỆNH THỐI NHŨN
Bệnh thối nhũn do vi khuẩn gây ra thường xuất hiện ở những cành nhánh trưởng thành, vết bệnh thường chuyển từ màu xanh dần sang màu vàng, mọng nước và thối rữa, vết bệnh có mùi hôi khó chịu. Vết bệnh tiếp tục phát triển, gây hư hại toàn bộ cành, chỉ còn phần lõi sau đó cũng mục gãy. Bệnh thối nhũn phát triển mạnh ở điều kiện mưa nhiều và độ ẩm cao. Khi cây bị bệnh thối nhũn sẽ bị ảnh hưởng đến năng suất, khi cây bị nặng sẽ cho rất ít trái, trái không đạt chất lượng làm giảm sút năng suất nghiêm trọng.
🔅 CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ QUẢN LÝ BỆNH TRÊN CÂY THANH LONG
Sử dụng nguồn giống sạch bệnh, có khả năng kháng bệnh tốt.
Trồng thanh long với mật độ vừa phải để vườn có độ thông thoáng, thường xuyên dọn sạch cỏ dại, không để vườn quá rậm rạp để hạn chế nơi trú ngụ của mầm bệnh.
Tăng cường sử dụng phân hữu cơ, hữu cơ vi sinh để tăng khả năng chống chịu bệnh của cây, tăng độ phì nhiêu của đất, tăng cường hoạt động của hệ vi sinh vật hữu ích.
Bón phân hợp lý, cân đối giữa các loại phân bón vô cơ.
Khi bệnh xuất hiện, cần xử lý thu gom tiêu hủy, tránh lây lan khắp vườn.
🎯 Chế phẩm sinh học của REBIO giúp bạn diệt trừ các loại bọ trĩ, rầy, sâu đục quả, nấm mốc...chế phẩm an toàn với môi trường và con người. Giúp cây trồng của bà con đạt năng suất cao nhất.
4️⃣CHĂM SÓC CÂY THANH LONG SAU THU HOẠCH
👉 TƯỚI TIÊU CHO CÂY THANH LONG
Mặc dù là cây chịu hạn nhưng nếu cây thanh long thiếu nước thì cây sẽ mất sức và giảm khả năng ra hoa. Việc tưới tiêu hợp lý sẽ giúp cây thanh long phục hồi tốt hơn. Do đó, bà con cần chú ý chủ động hơn trong việc tưới nước để cung cấp đủ nước cho cây thanh long, duy trì độ ẩm và kết cấu đất, giúp thanh long có thể nhanh chóng phục hồi sau một mùa vụ.
👉 TỦ GỐC
Tủ gốc cho cây thanh long cũng là một vấn đề quan trọng cần được bà con lưu ý. Tủ gốc giúp giữ ẩm cho cây thanh long nhất là vào mùa khô hạn, hạn chế được sự phát triển của cỏ dại, hạn chế sự hao hụt phân bón và hơn nữa là giúp bổ sung thêm thành phần hữu cơ cho đất. Bà con có thể sử dụng các loại vật liệu dễ tìm như rơm rạ khô, xơ dừa, cỏ khô, lục bình để tủ gốc cho cây thanh long.
👉 TỈA CÀNH TẠO TÁN
Sau thu hoạch, việc tỉa cành tạo tán cho cây thanh long là một bước chăm sóc không thể thiếu để giúp cho cây có không gian thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và tập trung dinh dưỡng chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo. Thực hiện tỉa 2/3 số cành già, cành ốm yếu và cành bị sâu bệnh nằm khuất bên trong. Chỉ giữ lại những cành khỏe, cành tốt. Dùng dao chặt ¾ chiều dài cành cần tỉa bỏ, sau đó, khi các tượt non mọc ra thì tiếp tục tỉa chồi, chỉ giữ lại 1-2 chồi non khỏe. Bà con cũng nên thường xuyên sắp xếp các cành đều về các hướng để đón ánh nắng tốt hơn, tránh mọc lệch, tập trung về một phía.
👉 DINH DƯỠNG CHO CÂY THANH LONG
Ngoài ra, yếu tố dinh dưỡng cho cây thanh long cũng hết sức quan trọng, giúp cây thanh long phục hồi và bổ sung chất dinh dưỡng cho đất mà cây đã lấy đi. Đây cũng là giai đoạn cây tích lũy dinh dưỡng để sử dụng cho mùa vụ kế tiếp. Trong giai đoạn này, bà con nên bón phân hữu cơ vi sinh kết hợp với phân lân hoặc bón NPK theo tỉ lệ 2:1,5:1.
Bà con nên lưu ý không lạm dụng quá nhiều phân bón vô cơ/ phân hoá học, khiến đất mất cân bằng pH, độ ẩm, giết chết hệ vi sinh vật có lợi trong đất, đất bị thoái hoá sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của các cây trồng đã, đang và sẽ canh tác. Dư lượng chất hoá học tồn đọng trong trái thanh long cũng là một vấn đề bà con nên lưu tâm, nếu hàm lượng quá nhiều, sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng.
Thói quen sử dụng phân hữu cơ vi sinh đang dần hình thành mạnh mẽ bởi bà con đã biết đến những lợi ích nó mang lại, không chỉ đối với cây trồng mà còn đối với sự phát triển bền vững của đất. Phân chuồng tươi hiện nay đã được thay thế bằng phân chuồng đã qua xử lý bằng cách ủ hoai. Đặc biệt là phân gà – một yếu tố dinh dưỡng không thể thiếu trong mọi giai đoạn chăm sóc cây thanh long. Phân gà tươi hiện tại không còn được ưa chuộng bởi mùi hôi thối, vận chuyển khó khăn, chi phí cao, hơn nữa còn bị cấm tại một số vùng canh tác thanh long trọng điểm bởi việc bón phân gà tươi ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường cũng như sức khoẻ người dân.
Để nguồn dinh dưỡng được sử dụng hiệu quả, bà con cần làm sạch cỏ dại trong vườn để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng và tránh tạo điều kiện thuận lợi để sâu bệnh hại tấn công cây thanh long.
================🌵=================
🍀 Chế phẩm sinh học REBIO giúp cây trồng của bà con phát triển khỏe mạnh, đạt năng suất cao nhất, hoàn toàn thân thiện với môi trường và an toàn với sức khỏe của người sử dụng.
☎ Bạn vui lòng để lại 【 】, các kỹ sư đến từ trường Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam sẽ tư vấn cho bạn.
🏢🏢CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ REBIO - lô 31 ha, ngõ 237 Ngô Xuân Quảng, Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội
