08/10/2026
🛢️ BAKU – NƠI DÒNG DẦU ĐI QUA HAI THẾ KỶ
🏭 Cuối thế kỷ XIX, ở Baku có một nơi mà khói từ các nhà máy lọc dầu phủ lên những mái nhà, mặt đất và cả những con đường. Người ta gọi khu vực ấy là Black City – Thành phố Đen.
🏛️ Cách đó không xa, những dinh thự sang trọng, khách sạn và nhà hát lần lượt mọc lên. Cùng một thành phố, dầu mỏ đã tạo nên hai khung cảnh hoàn toàn khác nhau. Và cũng từ những năm tháng ấy, Baku bắt đầu trở thành một cái tên nổi tiếng trên bản đồ dầu mỏ thế giới.
📍 Nằm bên bờ biển Caspi, Baku thuộc vùng đất có lịch sử khai thác dầu mỏ từ rất lâu đời. Trước khi những giàn khoan xuất hiện, người dân trên bán đảo Absheron đã biết đào giếng lấy dầu để thắp sáng, sưởi ấm và buôn bán. Đến giữa thế kỷ XIX, hoạt động khai thác công nghiệp phát triển, kéo theo một làn sóng người tìm đến vùng đất này.
⚒️ Những năm 1870, Baku ngày càng đông đúc. Thợ khoan, kỹ sư, thương nhân và những người tìm việc từ nhiều nơi đổ về. Giàn khoan bằng gỗ mọc lên san sát, xe ngựa chở dầu qua lại trên những con đường, còn các nhà máy lọc dầu liên tục được mở rộng.
💡 Năm 1873, Robert Nobel, anh trai của Alfred Nobel, đặt chân tới Baku và nhận thấy tiềm năng lớn của ngành dầu mỏ nơi đây. Những năm sau đó, gia đình Nobel bắt đầu đầu tư vào khai thác, lọc dầu và vận chuyển, góp phần đưa Baku trở thành một trung tâm dầu mỏ quan trọng.
✨ Sự phát triển nhanh chóng ấy mang đến cho thành phố cả sự giàu có lẫn những đổi thay trong đời sống. Những con phố mới, các công trình kiến trúc đẹp đẽ xuất hiện bên cạnh những khu công nghiệp luôn bận rộn. Baku dần mang dáng dấp của một đô thị lớn, nơi dấu ấn dầu mỏ hiện diện từ các khu khai thác đến từng góc phố.
🚂 Dầu được khai thác ngày càng nhiều, việc vận chuyển cũng thay đổi. Năm 1878, tuyến đường ống nối mỏ Balakhany với khu lọc dầu Baku ra đời. Năm 1883, đường sắt Baku – Batumi đi vào hoạt động, giúp dầu và các sản phẩm dầu từ bờ Caspi đến Biển Đen, rồi tiếp tục được đưa tới những thị trường xa hơn. Đến năm 1901, Azerbaijan khai thác khoảng 11 triệu tấn dầu, chiếm hơn một nửa sản lượng dầu thế giới. Baku khi ấy là một trong những trung tâm dầu mỏ lớn nhất toàn cầu.
🏙️ Hơn một thế kỷ trôi qua, thành phố bên bờ Caspi đã thay đổi rất nhiều. Những giàn khoan gỗ từng ken dày trên mặt đất dần biến mất, nhường chỗ cho những đại lộ, khu phố và công trình hiện đại. Các dinh thự từ thời kỳ dầu mỏ phồn thịnh vẫn còn đó, đứng bên những tòa tháp vươn cao của Baku hôm nay. Và câu chuyện dầu mỏ vẫn được tiếp tục ở một không gian rộng lớn hơn. Ngoài khơi Caspi, những giàn khai thác hiện đại vẫn hoạt động. Dầu từ biển được đưa về bờ, theo các tuyến đường ống vượt hàng nghìn kilomet để đến những thị trường quốc tế.
🌊 Ngày nay, những giàn khoan gỗ năm nào không còn phủ kín đường chân trời Baku. Nhưng dòng dầu vẫn tiếp tục hành trình của nó – từ những giếng dầu trên bán đảo Absheron năm xưa đến những công trình khai thác ngoài khơi Caspi hôm nay.
