07/01/2026
Analizë e situatës së përmbytjeve – Lumi Klina, Komuna e Skenderajit
Pamjet e dokumentuara nga terreni tregojnë një gjendje alarmante të lumit Klina, i cili në momentin e fotografimit ka qenë shumë pranë daljes nga shtrati i tij natyror. Niveli i lartë i ujit, rrjedha e turbullt dhe presioni hidraulik i shtuar tregojnë qartë se kapaciteti mbajtës i shtratit lumor është tejkaluar, duke krijuar kushte të favorshme për përmbytje – gjë që, sipas informacioneve, ka ndodhur në orët pasuese në disa zona përreth.
Një element kritik që evidentohet qartë në pamje është bllokimi masiv i shtratit të lumit me mbeturina, kryesisht plastike, mbetje inerte dhe materiale të ngurta, të cilat janë grumbulluar në pika kyçe të rrjedhës. Këto grumbullime veprojnë si barriera artificiale, duke ngadalësuar rrjedhën, rritur nivelin e ujit dhe devijuar atë drejt zonave të banuara dhe infrastrukturës rrugore.
Një faktor tjetër thelbësor është ngushtimi i shtratit lumor, i shkaktuar nga ndërtime të pakontrolluara dhe ndërhyrje infrastrukturore pranë ose brenda zonës mbrojtëse të lumit. Këto ndërtime reduktojnë hapësirën natyrore të përhapjes së ujit gjatë reshjeve intensive, duke e përqendruar rrjedhën dhe rritur ndjeshëm rrezikun e përmbytjeve.
Po ashtu, në shumë raste janë realizuar devijime të rrjedhës së lumit pa analiza të mirëfillta hidrologjike dhe hidraulike, çka ka prishur ekuilibrin natyror të sistemit ujor. Këto devijime, të kombinuara me ndërhyrje teknike nga operatorë të ndryshëm (pastrime selektive, mbushje të shtratit, ndërhyrje me makineri të rënda pa standarde), kanë dobësuar funksionimin natyror të lumit dhe kanë rritur ndjeshmërinë ndaj ngjarjeve ekstreme klimatike.
Në këtë kontekst, rasti i lumit Klina në Skenderaj nuk është i izoluar, por përfaqëson një problem sistemik me të cilin po përballen shumë qytete dhe komuna në Kosovë. Përmbytjet e shpeshta janë rezultat i një kombinimi faktorësh: ndotja e vazhdueshme e lumenjve, mungesa e menaxhimit të integruar të baseneve ujore, urbanizimi i pakontrolluar dhe mungesa e planeve të bazuara në të dhëna shkencore.