03/08/2026
REAGIM I PËRBASHKËT I OIRK DHE OARK
"Objekti nuk bëhet i sigurt ditën kur lëshohet Certifikata e Përdorimit. Ai bëhet i sigurt vetëm nëse çdo fazë projektimi, ndërtimi, mbikëqyrja profesionale dhe inspektimi realizohen nga profesionistë të licencuar."
Oda e Inxhinierëve e Republikës së Kosovës (OIRK) dhe Oda e Arkitektëve e Republikës së Kosovës (OARK) mbështesin plotësisht nismën e Drejtorisë së Inspektoratit të Kryeqytetit për ndalimin e vënies në përdorim të objekteve pa Inspektim Final dhe Certifikatë të Përdorimit, duke e konsideruar atë një masë të domosdoshme për mbrojtjen e jetës dhe sigurisë së qytetarëve, forcimin e sundimit të ligjit dhe zbatimin konsekuent të legjislacionit në fushën e ndërtimit.
OIRK dhe OARK vlerësojnë se këto kërkesa ligjore duhet të zbatohen në mënyrë të njëjtë për të gjitha objektet, pa dallim nëse janë investime publike apo private. Ligji duhet të zbatohet njësoj për çdo objekt dhe për çdo investitor, pa përjashtim, sepse siguria e qytetarëve dhe interesi publik nuk bëjnë dallim ndërmjet investitorit publik dhe atij privat.
OIRK dhe OARK theksojnë se Certifikata e Përdorimit nuk është një formalitet administrativ, por akti përfundimtar ligjor që konfirmon se objekti është realizuar në përputhje me lejen ndërtimore, projektin e miratuar, standardet teknike dhe kërkesat esenciale të ndërtimit, duke garantuar se ai mund të vihet në përdorim në mënyrë të sigurt.
Njëkohësisht, OIRK dhe OARK rikujtojnë se siguria e një objekti nuk fillon në fund të procesit ndërtimor. Ajo ndërtohet që nga dita e parë e ndërtimit, përmes projektimit cilësor, udhëheqjes profesionale të punimeve, mbikëqyrjes së vazhdueshme dhe respektimit të plotë të legjislacionit në fuqi.
Në mënyrë të veçantë, OIRK dhe OARK rikujtojnë se Udhëzimi Administrativ Nr. 05/2017 për Mbikëqyrje Inspektuese, në nenin 3, pika 1.1, përcakton se mbikëqyrja inspektuese ushtrohet nga arkitektët dhe inxhinierët e licencuar, ndërsa në nenin 3, pika 1.3, obligon poseduesin e lejes ndërtimore të angazhojë udhëheqësin e ndërtimit të licencuar dhe arkitektët e inxhinierët e licencuar sipas disiplinave përkatëse për realizimin e punimeve në përputhje me lejen ndërtimore dhe projektin e miratuar.
Për këtë arsye, OIRK dhe OARK vlerësojnë se zbatimi i legjislacionit nuk duhet të kufizohet vetëm në fazën e Inspektimit Final. Organi kompetent për mbikëqyrje inspektuese duhet të verifikojë, që në fillimin e punimeve ndërtimore, zbatimin e kërkesave të Udhëzimit Administrativ Nr. 05/2017, duke kontrolluar nëse poseduesi i lejes ndërtimore ka angazhuar udhëheqësin e ndërtimit të licencuar, arkitektët dhe inxhinierët e licencuar sipas disiplinave përkatëse, në përputhje me legjislacionin në fuqi. Ky verifikim duhet të vazhdojë gjatë gjithë procesit të ndërtimit, përmes kontrollit të dokumentacionit teknik dhe mbikëqyrjes së vazhdueshme të fazave të ndërtimit.
Po ashtu, procedura për lëshimin e Certifikatës së Përdorimit mbështetet në dokumentacionin teknik të krijuar gjatë gjithë procesit të ndërtimit, përfshirë protokollet dhe dokumentacionin e fazave të ndërtimit të nënshkruara nga personat përgjegjës të licencuar. Ky dokumentacion teknik përbën bazën kryesore mbi të cilën mbështetet procedura e Inspektimit Final dhe lëshimi i Certifikatës së Përdorimit, duke shërbyer si bazë për verifikimin e përputhshmërisë së objektit me projektin e miratuar, kërkesat ligjore dhe standardet teknike.
OIRK dhe OARK rikujtojnë se sistemi i licencimit profesional nuk është krijuar vetëm për të rregulluar ushtrimin e profesionit, por për të garantuar përgjegjësi profesionale, llogaridhënie dhe mbrojtjen e interesit publik. Për këtë arsye, zbatimi i plotë i Ligjit për Ndërtim, Ligjit Nr. 08/L-012 për Odat e Arkitektëve dhe Inxhinierëve në Fushën e Ndërtimit dhe akteve nënligjore përkatëse është parakusht për ndërtim të sigurt, cilësor dhe të qëndrueshëm. Ligji Nr. 08/L-012 u ngarkon OIRK-së dhe OARK-së përgjegjësinë për rregullimin e profesioneve, licencimin, mbikëqyrjen e standardeve profesionale dhe mbrojtjen e interesit publik përmes ushtrimit të kompetencave publike.
OIRK dhe OARK vlerësojnë se kontrolli më efektiv është ai që parandalon shkeljet, jo ai që vetëm i konstaton ato në fund të procesit ndërtimor. Për këtë arsye, u bën thirrje të gjitha institucioneve kompetente që të intensifikojnë mbikëqyrjen inspektuese gjatë gjithë procesit të ndërtimit, të verifikojnë respektimin e detyrimeve ligjore që nga fillimi i punimeve ndërtimore, duke siguruar angazhimin e udhëheqësit të ndërtimit të licencuar, arkitektëve dhe inxhinierëve të licencuar sipas disiplinave përkatëse, si dhe të ndërmarrin masat e parapara me ligj në çdo rast të mosrespektimit të tyre. Parandalimi i shkeljeve në fazat e hershme të ndërtimit është mënyra më efektive për garantimin e sigurisë së objekteve, mbrojtjen e jetës së qytetarëve dhe ruajtjen e interesit publik.
Zbatimi i plotë i legjislacionit nuk është vetëm detyrim ligjor, por edhe garancia më e mirë për mbrojtjen e jetës së qytetarëve, rritjen e cilësisë së ndërtimit dhe forcimin e besimit të publikut në institucionet përgjegjëse.
OIRK dhe OARK mbështesin çdo veprim institucional që forcon zbatimin e legjislacionit në fushën e ndërtimit dhe shprehin gatishmërinë për të bashkëpunuar me Drejtorinë e Inspektoratit të Kryeqytetit, Ministrinë përgjegjëse dhe të gjitha institucionet kompetente për forcimin e sistemit të licencimit profesional, rritjen e cilësisë së ndërtimit dhe mbrojtjen e jetës, sigurisë së qytetarëve dhe interesit publik.
Siguria nuk fillon me Certifikatën e Përdorimit. Siguria fillon me zbatimin e ligjit që nga fillimi i punimeve ndërtimore, me angazhimin e udhëheqësit të ndërtimit të licencuar, arkitektëve dhe inxhinierëve të licencuar sipas disiplinave përkatëse në çdo fazë të procesit ndërtimor. Certifikata e Përdorimit nuk e krijon sigurinë e objektit; ajo vetëm konfirmon se siguria është ndërtuar gjatë gjithë procesit të projektimit, ndërtimit dhe mbikëqyrjes profesionale.
