05/11/2026
***งานวิจัยใหม่: ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการของหอยงวงท่อ และ การค้นพบ 3 ชนิดใหม่ของโลกจากประเทศไทย***
กลับมาที่งานวิจัยหอยใหญ่กันบ้าง ในครั้งนี้สมาชิกนำทีมโดย รศ.ดร.ผ่องพรรณ ประสารกก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และเป็นหนึ่งในภาคีสมาชิกของหน่วยปฏิบัติการซิสเทแมติกส์ของสัตว์ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับนักวิจัยท่านอื่น ๆ อาทิเช่น รศ.ดร.เอกชัย จิรัฏฐิติกุล ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, รศ.ดร.ปิยะธิดา พิมพ์วิชัย ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และ Prof. Dr.Thierry Backeljau จาก Royal Belgian Institute of Natural Sciences ประเทศเบลเยียม ได้ค้นพบหอยงวงท่อชนิดใหม่ของโลกจากประเทศไทย
หอยงวงท่อเป็นหอยทากบกที่มีฝาปิดเปลือก และ มีเปลือกวงสุดท้ายยื่นยาวมาคล้ายท่อประกอบกับบริเวณก่อนปากเปลือก จะสังเกตเห็นท่ออากาศยื่นยาวออกมา อันเป็นที่มาของชื่อสามัญว่า “หอยงวงท่อ” สถานะทางอนุกรมวิธานในปัจจุบันนั้นพบว่า หอยงวงท่อในสกุล 𝙍𝙝𝙞𝙤𝙨𝙩𝙤𝙢𝙖 มีรายงานชนิดทั้งสิ้น 31 ชนิด ประกอบด้วย ในประเทศไทยมากถึง 21 ชนิด และอีก 10 ชนิดกระจายอยู่ตามประเทศเพื่อนบ้าน เช่น เมียนม่าร์, ลาว และ เวียดนาม
งานวิจัยนี้ได้ศึกษาความสัมพันธ์เชิงวิวัฒนาการของหอยงวงท่อ โดยใช้ยีนจากไมโทคอนเดรีย 2 ตำแหน่ง ได้แก่ COI และ 16s รวมถึงลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเปลือก และ จากผลการศึกษาพบว่าสามารถพิจารณาเป็นชนิดใหม่ของโลก ได้ถึง 3 ชนิด ได้แก่
1. 𝙍𝙝𝙞𝙤𝙨𝙩𝙤𝙢𝙖 𝙥𝙝𝙪𝙥𝙝𝙖𝙢𝙖𝙣𝙚𝙣𝙨𝙚 Prasankok & Pimvichai,2026 หรือ หอยงวงท่อภูผาม่าน ค้นพบที่แนวเขาหินปูนในภาคอีสานของประเทศไทย เช่น จังหวัดขอนแก่น และ เลย
2. 𝙍𝙝𝙞𝙤𝙨𝙩𝙤𝙢𝙖 𝙚𝙧𝙖𝙬𝙖𝙣𝙚𝙣𝙨𝙚 Prasankok & Pimvichai,2026 หรือ หอยงวงท่อเอราวัณ ค้นพบที่ถ้ำเอราวัณ อำเภอลอง จังหวัดแพร่
3. 𝙍𝙝𝙞𝙤𝙨𝙩𝙤𝙢𝙖 𝙡𝙖𝙢𝙥𝙖𝙣𝙜𝙚𝙣𝙨𝙚 Prasankok & Pimvichai,2026 หรือ หอยงวงท่อลำปาง ค้นพบที่อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง
โดยหอยงวงท่อภูผาม่านเดิมนั้นเข้าใจว่าเป็นชนิดเดียวกันกับ 𝙍. 𝙚𝙗𝙚𝙣𝙤𝙯𝙤𝙨𝙩𝙚𝙧𝙖 หรือ หอยงวงท่อแถบดำอีสาน ส่วน หอยงวงท่อเอราวัณเดิมก็ถูกเข้าใจว่าเป็นชนิดเดียวกันกับ 𝙍. 𝙙𝙖𝙡𝙮𝙞 เช่นกัน ทำให้ปัจจุบันมีการรายงานชนิดของหอยงวงท่อในประเทศไทยทั้งสิ้น 34 ชนิด
ติดตามผลงานวิจัยได้ที่
https://zookeys.pensoft.net/article/206215/
Prasankok, P., Rachawong, S., Pimvichai, P., Jeratthitikul, E., & Backeljau, T. (2026). Three new species of the karst-associated snorkel snail genus 𝙍𝙝𝙞𝙤𝙨𝙩𝙤𝙢𝙖 (Caenogastropoda, Cyclophoridae) from Thailand revealed by integrative taxonomy. ZooKeys, 1296, 159–184. https://doi.org/10.3897/zookeys.1296.206215